Entradas etiquetadas como ‘Día das Letras Galegas’

Roberto Vidal Bolaño máis aló do Día das Letras Galegas

Jueves, mayo 16th, 2013

Roberto Vidal Bolaño é o primeiro dramaturgo homenaxeado no Día das Letras Galegas. Esto significa que o medio de expresión artística que elexiu o autor santiagués vai máis aló das páxinas das súas obras en papel. O teatro é , desde os seus inicios, unha representación, un espello da vida. Esta mímese require dun espazo escénico que, no día antes da conmemoración oficial, propoñemos como proxecto para levar máis aló do texto escrito ou da imaxe estática a mensaxe artística de Vidal Bolaño.

A vía que posiblemente escollería o propio Roberto se tivera ante si a posibilidade de levalo a cabo nunha aula ou nunha escola, sería poñer en danza a todo o alumnado disposto a seguilo nunha aventura teatral. Ben cun texto propio ou composto en colaboración polo alumnado, o mellor xeito de facerlle unha homenaxe a un home de teatro como el sería sentir en carne propia, cada un dos alumnos e alumnas da aula e adaptándose ás habilidades e gustos de cadaquén, o proceso de creación dunha proposta escénica.

Un paso máis aló sería imaxinar a Roberto na actualidade e, posto no seu lugar, ir creando unha obra propia que tratara temas como a indignación do 15M e da maioría da poboación dos países do sur de Europa; a corrupción política e social; o insólito roubo do Códice Calixtino e das esmolas da Catedral de Santiago a mans dun electricista metódico á maneira dun dos tipos teatrais de Molière; o modelo económico e político da sociedade tanto galega como española, europea ou mundial; as novas dinámicas de comunicación e interrelación que os medios tecnolóxicos están creando… Sobre todo, cando un dos obxectivos principais é desenvolver competencias básicas como o espíritu crítico e a autonomía persoal.

Se o alumnado está na franxa máis baixa de idade, Vidal Bolaño ten tamén textos para os máis pequenos como Touporroutou da lúa e do sol, Ruada das papas e do unto ou Xáxara, Peituda, Paniogas, Tarelo, o Rapaz e o Cachamón, ou como trocar en rato pequecho o meirande xigantón. Proxectos que poden servir de modelo para propostas de creación de títeres, máscaras e monecos, acompañados de música e ritmos creados polos propios nenos e nenas. Unha posta en escena do alumnado de primaria e incluso de infantil pode converterse na máis fermosa homenaxe a Roberto Vidal Bolaño partindo desta primeira celebración no Día das Letras Galegas da obra dun autor teatral cunha produción extensa e moi orixinal.

Feliz Día das Letras Galegas a todo o mundo e moita sorte e ánimo nos vosos proxectos teatrais! Non vos esquezades de deixar constancia de todo o proceso no voso blog, espazo propicio para o traballo compartido, para converterse en caderno escénico e en escaparate de documentos como o texto teatral creado e, incluso, o making of de todo o proxecto ou unha gravación da representación o día da súa estrea.

Deixámosvos hoxe coa homenaxe realizada a Vidal Bolaño no número do mércores 15 de maio en La Voz de la Escuela e que inclúe propostas (páxina 2) como o concurso de EducaBarrié “Agasallo de luz”, no que se propón ao alumnado a elaboración e posta en escena dun texto teatral mediante unha webquest:

Día das Letras Galegas 2013. La Voz de la Escuela. 15.05.2013

Roberto Vidal Bolaño nos vosos blogs durante a semana das Letras Galegas

Lunes, mayo 13th, 2013

O proxecto de traballo cos vosos blogs esta semana circulará, posiblemente, arredor da figura do dramaturgo santiagués Roberto Vidal Bolaño (1950-2002), autor homenxeado este ano no Día das Letras Galegas.

Por iso o post de hoxe non é só un trampolín, unha lanzadeira que se propón axudar a botar a andar o voso proxecto de traballo co blog na aula, senón tamén un escaparate do estupendo traballo que se está a facer nos nosos centros educativos. Esta vez traeremos a estas páxinas dixitais unha mostra de productos do traballo por proxectos de varios centros con vocación de ir un pouco máis alá, de desenvolver verdadeiramente a creatividade e as múltiples competencias do alumnado, de ir directamente ás fontes da información partindo dun interés polo entorno máis próximo e de investigar máis a fondo mediante o traballo cooperativo.  Esta colaboración é a que, por quinto ano consecutivo, trae a este espazo o cada vez máis perfeccionado Telexornal do Día das Letras Galegas, realizado polo equipo de traballo do CPI dos Dices, de Rois (A Coruña):

Un traballo que este ano tamén se complementa cun estupendo documental sobre a obra do homenaxeado:

Outro exemplo de traballo cooperativo, pero esta vez realizado por equipos de profesorado, é o que teñen colgado na web os integrantes do Seminario Galán, procedentes de 13 centros da provincia da Coruña:

Unha última mostra, coa que pechamos hoxe, témola no traballo do equipo do IES Concepción Arenal de Ferrol:

Sexa como fora o voso camiño de investigación e a selección que atopedes máis axeitada para colgar o(s) produto(s) do voso traballo, o blog é o espazo ideal para facelo.

Unha boa semana das Letras Galegas a todo o mundo!

50 anos das Letras Galegas

Viernes, mayo 18th, 2012

Este ano cúmprese o 50 aniversario do Día das Letras Galegas, unha conmemoración iniciada en 1963 pola Real Academia Galega e que aquel ano homenaxeou a figura de Rosalía de Castro cen anos despois da publicación do seu poemario Cantares gallegos (1863).

Con este motivo, a Real Academia Galega ven de iniciar unha campaña conmenorativa da que ofrecemos aquí as primeiras 20 biografías dos homenaxeados nestes 50 anos de Letras Galegas e que axiña estará accesible en formato completo na web da Academia:
Todas as letras do día das letras.RAG

A xeito de peche desta semana de celebración propoñemos partir da lectura da breve biografía dunha das persoas homenaxeadas a elixir libremente por cada un dos alumnos e alumnas para despois faceren una breve entrada no blog centrada na súa figura. O alumnado pode crear un póster multimedia con Glogster, seguir o modelo dos carteis conmemorativos de cada un dos homenaxeados presentados na web da Academia ou calquera outro proxecto literario, visual ou adiovisual que se lles poida ocurrir. No proceso, farían unha pescuda sobre a figura elixida, leerían fragmentos da súa obra e crearían unha entrada orixinal que os achegara máis a esa figura que verdadeiramente os motiva. Deste xeito, o Día das Letras Galegas traspasaría os límites desas 24 horas festivas ou da semana das letras que remata hoxe. Onte iniciouse o ano de Valentín Paz-Andrade, pero tamén se celebran eses 50 anos e 50 figuras relevantes da cultura galega cunha obra e unha vida que podemos ir revisitando durante os próximos 365 días. Outro espazo para iniciar este camiño cara o pasado, pero tamén cara o futuro son as páxinas adicadas ás Letras Galegas en La Voz de la Escuela do pasado mércores:
A Festa Das Letras Galegas.la Voz de La Escuela 16.05.2012

Valentín Paz-Andrade: A semana das Letras Galegas no blog

Miércoles, mayo 16th, 2012

Comeza a semana das Letras Galegas que este ano conmemora a figura de Valentín Paz-Andrade. Este avogado, escritor, xornalista e empresario pontevedrés forma parte da xeración que protagonizou a loita pola autonomía desde o Partido Galeguista durante a II República e que loitou en moitos frentes pola defensa da lingua e a cultura galega durante a dictadura franquista e ata a súa morte en 1987. Pero para coñecer a súa vida máis polo miúdo, boto man do estupendo Telexornal Paz-Andrade, realizado por alumnado da ESO do CPI dos Dices de Rois (A Coruña), un proxecto audiovisual multidisciplinar que conta xa con tres anos de vida adicado ás figuras homenaxeadas o Día das Letras Galegas:

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

Este produto final dun proxecto de xornalismo de investigación serve como modelo dun traballo de precisión en busca de testemuñas relevantes sobre a figura de Paz-Andrade. Por suposto, tanto o produto final como o proceso contan cunha serie de materiais en bruto que poderían converterse no eixo descritivo dun blog como caderno de bitácora do proceso de investigación. En primeiro lugar, as entradas e comentarios poderíanse converter nun espazo de intercambio de información e debate. A continuación, nun lugar de creación dos cuestionarios para realizar as entrevistas mediante propostas de preguntas e selección e organización das mellores. En terceiro lugar, nun espazo onde colgar os vídeos en bruto para compartilos e deixar evidencia dos pasos que van dun traballo sen pulir a outros produtos que poden saír do mesmo proxecto como o titulado Paz-Andrade, supervivente:

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

Ou o documental que leva por título Valentín Paz Andrade. Compromiso con Galicia, realizado dentro do mesmo proxecto:

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

Por non falar de converter o blog nun espazo de encontro, de intercambio, de traballo interdisciplinar no que o alumnado aprende facendo, desenvolvendo as súas competencias dun xeito motivador que tamén inclúe ao resto da comunidade, intra e extramuros. Para finalizar, queremos felicitar ao profesorado e ao alumnado do CPI dos Dices de Rois polo seu esforzo valioso neste e nos anteriores días das Letras Galegas. E volvendo a vista atrás un ano, propoñémoslle aos seguidores do Blogmaestro unha adiviña: Quen son dúas das rapazas que aparecen noutro dos traballos da videoteca particular deste centro coruñés no que se fai unha homenaxe a Lois Pereiro no multiusos de Rois?

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

Feliz e proveitosa semana e Día das Letras Galegas 2012 a todo o mundo.

Lois Pereiro no Día das Letras Galegas 2011

Lunes, mayo 16th, 2011

Así abre Lois Pereiro o primeiro número da revista Loia (1976), feita en colaboración, entre outros de seu irmán Xosé Manuel, de Manuel Rivas e Antón Patiño, cando eran estudantes en Madrid.

Xa está aí toda a potencia do seu verso, da súa sintaxe, do seu tono, do camiño rompedor das súas palabras. Quizáis un camiño máis axeitado para o alumnado maior, pero que tamén poderá degustar en pequenas doses ben elixidas calquera neno ou nena. 

E a rede énchese de recursos que aparecen co gallo desta celebración do 17 de maio. Un lugar destacado teno a edición facsimilar da revista Loia, feita polo Consello da Cultura Galega e complementada por un estudo crítico, coordinado polo seu irmán Xosé Manuel. Outro clásico deste Día das Letras Galegas desde fai uns anos é o documental creado conxuntamente desde os CPIs dos Dices (Rois – A Coruña) e da Baña (A Coruña), cada vez máis profesional e que se pasa á Alta Definición: 

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

Este ano tamén ofrecen varios minidocumentais coas testemuñas utilizadas no anterior, algo que pode servir como unha estupenda ferramenta para que o alumnado aprenda a editar vídeo: Pereiro por Pereiro, Unha cartografía de Lois Pereiro, O bucle de Lois Pereiro, seguido da lectura de Cinco Poemas de Lois Pereiro, lidos por algúns dos participantes no documental.

É tamén tempo para actividades que celebran a obra do homenaxeado e que se poden ver na súa páxina oficial. Algunhas, como Vento Lois, teñen lugar por toda Galicia e fora dela, e buscan a actividade colectiva. Outras inclúen a un ou máis participantes, pero sempre tendo como protagonista ao poeta: mesas redondas, presentacións de libros, homenaxes, concertos, dramatizacións…

Pechamos cun video de Mundo Lois, un espectáculo de Antón Reixa e Lino Braxe que se está a representar por toda Galicia en homenaxe do autor monfortino:

embedded by Embedded Video

vimeo Direkt

Uxío Novoneyra no Día das Letras Galegas

Lunes, mayo 17th, 2010

COUREL dos tesos cumes que ollan de lonxe!
Eiquí síntese ben o pouco que é un home…
(Os Eidos, 1955)

Uxío Novoneyra (Parada de Moreda, Courel, 19 de xaneiro de 1930 – Santiago de Compostela, 30 de outubro de 1999) é un dos poetas máis importantes en lingua galega do século XX. Neste Día das Letras Galegas o poeta do Courel conta con múltiples homenaxes no que salienta a proposta multimedia de La Voz de Galicia. Nunha sección especial do xornal online pódense consultar vídeos onde se atopan testimonios de amigos e colegas do mundo das letras galegas como Salvador García-Bodaño, Tucho Calvo, Cesáreo Sánchez, Xesús Alonso Montero ou Xosé A. Ponte Far.

Antón Lopo fala aquí tamén, nunha entrevista, sobre  a súa reconstrucción novelada da vida de Novoneyra, titulada “A distancia do lobo”.

Por último, a páxina ofrece tamén seccións como a homenaxe que o mundo do cómic fai ao poeta, o roteiro de sendeirismo que o recorda no Courel, ou a peregrinaxe poética que se fixo o pasado 9 de maio na súa terra natal.

Ademais, este ano desde Prensa-Escuela ofrécese unha unidade didáctica realizada por Xosé A. Ponte Far que fai propostas para a clase centradas na obra poética de Novoneyra, e que se pode consultar na súa versión en pdf:

 

ou na versión en Powerpoint.

 Por último, La Voz ten tamén creado un mapa interactivo en Google Maps no que se marcan roteiros alternativos ao camiño xacobeo baseados no libro Os arrodeos e desvíos do Camiño de Santiago e outras rotas:

Ver Os arrodeos e desvíos do Camiño de Santiago e outras rotas, por Uxío Novoneyra nun mapa máis grande.
Pero outro ano máis o traballo realizado desde a escola, como este vídeo feito en colaboración polos CPIs dos Dices en Rois e da Baña, compite en calidade e interese co feito polos medios profesionais:

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

Para finalizar, as sentidas palabras do seu fillo Uxío na homenaxe que se lle tributou no Courel o pasado 9 de maio:

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

Ramón Piñeiro no Día das Letras Galegas

Lunes, mayo 11th, 2009

Esta vindeira semana remata o domingo 17 coa celebración do Día das Letras Galegas, adicado este ano á figura do escritor e político Ramón Piñeiro López, fundador da editorial Galaxia e da revista Grial e primeiro presidente do Consello da Cultura Galega.

Moitas son as maneiras de honrar a súa memoria e unha delas pode ser un proxecto que publiquedes nos vosos blogs. As posibilidades dependerán do nivel e da disciplina, pero, de Infantil a Bacharelato, a aventura vital de Piñeiro ofrece moitas maneiras de revisitar os esforzos del e doutros galeguistas que, en plena dictatura franquista, foron quen de crear un plan de recuperación da lingua e da cultura galega.

A Rede aínda ofrece escasos recursos directos da laboura de Ramón Piñeiro, pero podemos comezar por oír as súas palabras directamente do Podcast do Arquivo Sonoro de Galicia, pertencente ó Consello da Cultura Galega que el mesmo axudou a botar adiante como o seu primeiro presidente de 1983 a 1990. Nesta páxina pódese acceder a dez gravacións de diferentes épocas da vida cultural e política do homenaxeado este ano no día das Letras Galegas como a seguinte, que reproduce parcialmente unha entrevista realizada arredor da famosa “mesa camilla” no seu domicilio de Santiago de Compostela no ano 1984:

Tamén atopamos a Ramón Piñeiro falando en castelán na Fundación Juan March sobre Rosalía de Castro en outubro de 1979:

 

Pero quizais un dos máis sorprendentes achados na rede é un documental feito por alumnos e profesores de primaria dos CPIs da Baña e Rois, que amosa que un bo proxecto e moito esforzo e dedicación poden levar a acadar un producto de calidade premiado pola Consellería de Educación como mellor Vídeo Educativo do ano:

embedded by Embedded Video

YouTube Direkt

ojd